ෆිදෙල් කැස්ත්රෝ කවුද? විප්ලවවාදී වීරයෙක්ද? නිර්දය ඒකාධිපතියෙක්ද? දක්ෂ දේශපාලන උපායමාර්ගිකයෙක්ද? නැත්නම් මේ සියල්ලමද?
එක මිනිසෙක්, මුහුණු ගණනාවක්
ඉතිහාසය අපට බොහෝ විට සරල පිළිතුරු දෙන්න කැමතියි.
නමුත් ෆිදෙල් කැස්ත්රෝ සම්බන්ධයෙන් සරල පිළිතුරක් දීම පහසු නැත.
ඔහු බටිස්ටාගේ පාලනයට එරෙහිව නැගී සිටි, ඇමරිකානු බලපෑමට අභියෝග කළ, කියුබාව විප්ලවීය මාවතකට ගෙන ගිය විප්ලවවාදී වීරයෙක් .
තවත් කෙනෙකුට ඔහු දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් මර්දනය කළ, අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහස සීමා කළ, දශක ගණනාවක් බලයේ රැඳී සිටි ඒකාධිපති පාලකයෙක් .
තවත් කෙනෙකුට ඔහු අතිශය ආකර්ෂණීය කථිකයෙකි. දක්ෂ දේශපාලන චෙස් ක්රීඩකයෙකි. ඉතා පෞද්ගලික ජීවිතයක් ගත කළ මිනිසෙකි. විශාල අභිලාෂයන් ඇති පුද්ගලයෙකි. එසේම තමන්ගේම පුරාවෘත්තය නිර්මාණය කළ මිනිසෙකි.
එසේ නම්, “සැබෑ ෆිදෙල් කැස්ත්රෝ” කවුද?
ඔහුගේ චරිතපදානය ප්රිස්මයක් මෙනි.
සුදු ආලෝක කිරණයක් ප්රිස්මයක් හරහා යවනවා යැයි සිතන්න.
එක් පැත්තකින් ඇතුළු වන ආලෝකය එකම සුදු ආලෝකයකි.
නමුත් අනෙක් පැත්තෙන් එය වර්ණ ගණනාවක් ලෙස පිටතට පැමිණෙයි.
Biography එකක්ද එවැනි ප්රිස්මයක් විය හැකිය.
කැස්ත්රෝගේ ප්රබලතම රූපයක් වන්නේ තරුණ විප්ලවවාදියාය.
ඔලිව් පැහැති නිල ඇඳුම, දිගු රැවුල, තුවක්කුව සහ පැය ගණනක් පුරා කතා කළ හැකි කථිකත්වය—මේ සියල්ල එක්ව කැස්ත්රෝ නමැති දේශපාලන රූපය නිර්මාණය කළේය.
1959 ජනවාරි මාසයේදී ඔහුගේ විප්ලවවාදී හමුදා හවානා වෙත පැමිණි විට, ලෝකය දුටුවේ බලවත් පාලනයක් පෙරළා දැමූ තරුණ විප්ලවවාදියෙකි.
විප්ලවවාදීන් ජයග්රහණය කළ විට කතාව අවසන් වන්නේ නැත.
එතැනින් තවත් කැස්ත්රෝ කෙනෙක් උපත ලබයි.
දෙවන වර්ණය: පාලකයා
විමුක්තියේ සංකේතයක් බවට පත් වූ මිනිසාම, දශක ගණනාවක් පුරා පැවති දේශපාලන පද්ධතියක කේන්ද්රය බවට පත්විය.
විමුක්තිදායකයා ඒකාධිපතියෙකු බවට පත්වෙයි.
දේශපාලන චෙස් ක්රීඩකයා
සමහරවිට කැස්ත්රෝගේ විශාලතම දේශපාලන හැකියාව වූයේ බේරී සිටීමේ හැකියාවයි.
ඔහු බටිස්ටාගෙන් බේරුණේය.
අසාර්ථකත්වයන්ගෙන් බේරුණේය.
Bay of Pigs ආක්රමණයෙන් බේරුණේය.
සීතල යුද්ධයේ දැවැන්ත පීඩනයෙන් බේරුණේය.
වඩාත්ම පුදුම සහගත ලෙස—තම ප්රධාන ආර්ථික සහ දේශපාලන සහායකයා වූ සෝවියට් සංගමය බිඳ වැටුණු පසුවත් ඔහු බලයේ රැඳී සිටියේය.
සෝවියට් සංගමය අතුරුදන් විය.
කැස්ත්රෝ අතුරුදන් වූයේ නැත.
කියුබාව දැඩි ආර්ථික අර්බුදයකට මුහුණ දුන්නත් ඔහු බලයේ රැඳී සිටියේය.
එවිට තවත් ප්රශ්නයක් මතුවෙයි:
කැස්ත්රෝ මූලධර්මවාදී විප්ලවවාදියෙක්ද, නැත්නම් අසාමාන්ය ලෙස අනුවර්තනය විය හැකි දේශපාලන උපායමාර්ගිකයෙක්ද?
විවිධ biographersලා මේ ප්රශ්නයට විවිධ පිළිතුරු ලබා දෙති.
Ignacio Ramonet සමඟ කළ දීර්ඝ සම්මුඛ සාකච්ඡා මත පදනම් වූ Fidel Castro: My Life කෘතියේදී කැස්ත්රෝට තමන්ගේ කතාව තමන්ගේම වචනවලින් පැවසීමට අවස්ථාව ලැබෙයි.
එක මිනිසෙක්. කැස්ත්රෝලා ගණනාවක්.
ඒ නිසා Fidel Castro පිළිබඳ biographies එකිනෙකට යාබදව කියවීම වටින්නේය.
දකින්නේ විප්ලවවාදියෙක්ද?
ජාතිකවාදියෙක්ද?
කොමියුනිස්ට්වාදියෙක්ද?
ඒකාධිපතියෙක්ද?
දේශපාලන උපායමාර්ගිකයෙක්ද?
නැත්නම් මේ සියල්ලම එකට එකතු වූ සංකීර්ණ මිනිසෙක්ද?
අප තවම සම්පූර්ණයෙන් හඳුනාගෙන නැති සැබෑ ෆිදෙල් කැස්ත්රෝ සිටිනවා විය හැකිය.
ඔහු ගැන ලියා ඇති චරිතපදාන රැසකි . ඒ හැම එකක් තුලින්ම අපි දකින්නේ වෙනස් ෆිදෙල් කැස්ත්රෝ කෙනෙකි
1. Fidel: A Critical Portrait — Tad Szulc
1986දී පළ වූ මෙම විශාල කෘතිය ෆිදෙල් කැස්ත්රෝගේ විප්ලවවාදී නැගීම, දේශපාලන බලය සහ ඇමරිකාව සමඟ ඇති වූ ගැටුම පිළිබඳ විවේචනාත්මක දෘෂ්ටියක් ඉදිරිපත් කරයි.
මෙහි අපට හමුවන්නේ විප්ලවවාදියා මෙන්ම බලය ලබා ගැනීමට සහ එය රඳවා ගැනීමට දක්ෂ දේශපාලන ක්රීඩකයා වූ කැස්ත්රෝය.
2. Fidel: A Biography of Fidel Castro — Peter G. Bourne
මෙම biography එක කැස්ත්රෝගේ ජීවිතය සහ දේශපාලන වර්ධනය
3. The Real Fidel Castro — Leycester Coltman
Coltman 1991–1994 කාලයේ කියුබාවේ බ්රිතාන්ය තානාපතිවරයා ලෙස සේවය කළ අතර කැස්ත්රෝ සමඟ පෞද්ගලික සම්බන්ධතා ද ඇති කරගෙන තිබුණි.
ඒ නිසා මෙහි අවධානය යොමු වන්නේ ජනාධිපතිවරයා හෝ විප්ලවවාදී නායකයා පමණක් නොව, ඔහුගේ පෞද්ගලික පෞරුෂය වෙතය.
එනම්—කැමරා ඉදිරියේ සිටි කැස්ත්රෝ සහ කැමරා නිවී ගිය පසු සිටි කැස්ත්රෝ අතර වෙනස කුමක්ද?
4. Fidel Castro: A Biography — Volker Skierka
Skierkaගේ biography එක කැස්ත්රෝගේ සම්පූර්ණ දේශපාලන ගමන තේරුම් ගැනීමට වැදගත් කෘතියකි.
විප්ලවය, බලයට පැමිණීම, සෝවියට් සංගමය සමඟ සම්බන්ධතාව, ඇමරිකාව සමඟ ගැටුම සහ දශක ගණනාවක පාලනය—මේ සියල්ල එකිනෙකට සම්බන්ධ කරමින් කැස්ත්රෝව විශාල ඉතිහාසික පසුබිමක් තුළ තබා බලයි.
5. Fidel Castro: My Life — A Spoken Autobiography — Fidel Castro & Ignacio Ramonet
කැස්ත්රෝම තමන්ගේ කතාව කියයි.
Ignacio Ramonet සමඟ කළ දීර්ඝ සම්මුඛ සාකච්ඡා මත ගොඩනැඟුණු මෙම කෘතියේදී ඔහු තම ළමා කාලය, විප්ලවය, Che Guevara, Bay of Pigs, Cuban Missile Crisis, ඇමරිකාව සහ තම දේශපාලන ජීවිතය පිළිබඳ තමන්ගේම මතකය හා අර්ථකථනය ඉදිරිපත් කරයි.






