ලෝකයේ පළමු නවකතාව කුමක්ද?

බොහෝ දෙනාගේ පිළිතුර වන්නේ 1605 දී පළ වූ මිගෙල් ද සර්වන්ටීස්ගේ Don Quixote ය. එහෙත් එයට සියවස් හයකට පමණ පෙර ජපානයේ අධිරාජ්‍ය මාලිගාවක් තුළ කාන්තාවක් අතිවිශිෂ්ට කෘතියක් ලියමින් සිටියාය.

ඇය මුරසාකි ෂිකිබු ය. ඇගේ කෘතිය The Tale of Genji—සිංහලෙන් කිවහොත් ගෙන්ජි කුමරුගේ කතාව—ය.

එය ලෝකයේ පළමු නවකතාව ලෙස බොහෝ විද්වතුන් සලකන අතර, එම අර්ථකථනය පිළිබඳ සාහිත්‍ය විවාදයක් ද පවතී. කෙසේ වෙතත්, එය ලෝක සාහිත්‍යයේ පළමු මහා මනෝවිද්‍යාත්මක නවකතාවක් බවට සැකයක් නැත.

කවුද මේ ගෙන්ජි?

හිකාරු ගෙන්ජි අධිරාජ්‍යයාගේ පුත්‍රයෙකි. එහෙත් ඔහුට රාජකීය උරුමය අහිමි කර සාමාන්‍ය වංශයකට පහත හෙළනු ලැබේ.

ඉන්පසු ඔහුට සිදුවන්නේ නීති, චාරිත්‍ර සහ බල සබඳතාවලින් බැඳුණු මාලිගා ලෝකයක් තුළ ජීවත්වීමටය. ආදරය, ආශාව, ඊර්ෂ්‍යාව, දේශපාලනය, වෙන්වීම, වයස්ගත වීම සහ මරණය ඔහුගේ ජීවිතය හරහා ගමන් කරයි.

නවකතාවේ පසු කොටස් ගෙන්ජිගෙන් ඔහුගේ පරම්පරාව වෙත හැරෙයි. දෙවැනි පරම්පරාව ද ආශාවන්, වැරදි තීරණ සහ ඒවායේ ප්‍රතිවිපාක අතර සිරවී සිටින ආකාරය එහි දැක්වේ.

පරිච්ඡේද 54කින් සහ කවි සිය ගණනකින් සමන්විත මෙය එක් සිදුවීමක කතාවක් නොවේ. එය සම්පූර්ණ ජීවිතයක් සහ පරම්පරා දෙකක් පුරා පැතිරුණු මානව අත්දැකීමකි.

කාන්තාවකගේ අත් අකුරෙන් මිනිසෙකුගේ සිත කියවීම

The Tale of Genji විශේෂ වන්නේ එහි දිග හෝ පැරණිකම නිසා පමණක් නොවේ.

එහි චරිත ආදරය කරති. වැරදි කරති. පසුතැවෙති. වයස්ගත වෙති. පැරණි අත්දැකීම් නිසා ඔවුන්ගේ සිතුවිලි හා හැසිරීම් වෙනස් වෙයි. ඔවුන් හොඳ හෝ නරක යන සරල කොටස් දෙකකට බෙදිය නොහැක.

ගෙන්ජි ආකර්ෂණීය පුද්ගලයෙකි. එහෙත් ඔහුගේ බොහෝ සබඳතා අද පාඨකයාට බලය අයුතු ලෙස භාවිත කිරීමක් ලෙස පෙනිය හැකිය. මුරසාකි ඔහුගේ හැසිරීම සුන්දර කර පෙන්වන අතරම, එයින් කාන්තාවන්ට ඇතිවන වේදනාව ද නිහඬව සටහන් කරයි.

එම නිසා මෙය රාජකීය ආදර කතාවක් පමණක් නොවේ. එය ආශාව, බලය සහ ස්ත්‍රී ජීවිතය පිළිබඳ සියුම් විමර්ශනයකි.

කවියකින් ආදරය කළ යුගයක්

මුරසාකි ජීවත් වූ හෙයියන් යුගයේ ජපාන රාජ සභාව අතිශයින්ම චාරිත්‍රානුකූල ලෝකයක් විය.

හොඳ අත් අකුරක් තිබීම පුද්ගලයකුගේ ගුණය මැනීමේ මාර්ගයක් විය. පෙම්වතුන් කවි හුවමාරු කර ගත්හ. යවන ලද කඩදාසියේ වර්ණය සහ සුවඳ පවා වැදගත් විය. බොහෝ උසස් පවුල්වල කාන්තාවෝ තිර පිටුපස සිට පිරිමින් සමඟ කතා කළහ.

කාන්තාවකගේ වටිනාකම ඇගේ අදහස්වලට වඩා ඇගේ හැසිරීම, ලිපියක අත් අකුරු සහ තිරය පිටුපස ඇය පවත්වාගත් රහස්‍යභාවය අනුව මනින ලදී.

The Tale of Genji එම සුන්දර පෙනුමක් ඇති ලෝකයේ සිරවී ජීවත්වීම සඳහා ගෙවිය යුතු මානසික මිල පිළිබඳ නිහඬ ලේඛනයක් ද වේ.

“පහත්” යැයි සැලකූ භාෂාවෙන් ලියූ ශ්‍රේෂ්ඨ කෘතිය

එකල රාජ්‍ය පාලනයට සහ “ගැඹුරු” ලේඛනයට යොදාගත්තේ සම්භාව්‍ය චීන භාෂාවයි. එය ප්‍රධාන වශයෙන් පිරිමින්ගේ අධ්‍යාපනික භාෂාව විය. කාන්තාවන් ජපන් කනා අක්ෂර භාවිතයෙන් ලිවීම සාමාන්‍ය දෙයක් විය. එම ලේඛනයට සමාජයේ හිමිවූයේ පහළ තත්ත්වයකි.

මුරසාකි ඒ “අඩු” යැයි සැලකූ ලේඛන සම්ප්‍රදායම යොදාගෙන ලෝක සාහිත්‍යයේ ශ්‍රේෂ්ඨතම කෘතියක් නිර්මාණය කළාය.

ඇය චීන භාෂාව දැන සිටියත්, එම දැනුම පිරිමින් ඉදිරියේ ප්‍රදර්ශනය නොකිරීමට උත්සාහ කළ බව ඇගේ දිනපොතෙන් පෙනේ. එනම් ලෝකයේ වඩාත්ම සියුම් මනෝවිද්‍යාත්මක කතා අතරින් එකක් ලියූ කාන්තාවට, ජීවත්වීම සඳහා තම බුද්ධිය සඟවා ගැනීමට සිදු විය.

ඇගේ සැබෑ නම පවා අපි නොදනිමු

“මුරසාකි ෂිකිබු” යනු ඇගේ උපන් නම නොවේ. ඇගේ සැබෑ නම ඉතිහාසයට අහිමි වී ඇත.

“මුරසාකි” යන කොටස ඇගේ නවකතාවේ ප්‍රධාන කාන්තා චරිතයක් සමඟ සම්බන්ධ වූ නාමයකි. “ෂිකිබු” යන්න ඇගේ පවුලේ පිරිමියෙකු දැරූ රාජකීය තනතුරක් හා බැඳී තිබෙන්නට ඇත.

ඇය විසින් නිර්මාණය කළ චරිතවල නම් අපි තවමත් දනිමු. එහෙත් එම චරිත නිර්මාණය කළ කාන්තාවගේ සැබෑ නම අපට නොදැනීම ඉතිහාසයේ විශාල උත්ප්‍රාසයකි.

එසේ නම් Don Quixote ගැන කුමක් කිව හැකිද?

Don Quixote “පළමු නූතන නවකතාව” ලෙස හැඳින්වීම සාධාරණය. එහෙත් “පළමු නූතන නවකතාව” සහ “ලෝකයේ පළමු නවකතාව” යන අදහස් දෙක එකක් නොවේ.

ග්‍රීක, රෝම සහ සංස්කෘත සාහිත්‍යයේ Genjiට පෙර ලියැවුණු දීර්ඝ ප්‍රබන්ධ ද තිබූ බැවින්, “පළමු නවකතාව” යන ගෞරවය එක් කෘතියකට පමණක් දීම තවමත් විවාදාත්මකය.

එහෙත් The Tale of Genji තුළ නවකතාවක මූලික ලක්ෂණ පැහැදිලිව තිබේ: අඛණ්ඩ ප්‍රබන්ධ ලෝකයක්, ගැඹුරු අභ්‍යන්තර ජීවිතයක් ඇති චරිත, කාලයත් සමඟ වෙනස් වන මිනිසුන් සහ ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන්ගෙන් උපදින දිගුකාලීන ප්‍රතිවිපාක.

සරලව කිවහොත්—එහි නවකතාවක් තිබුණි. ගැටලුව වූයේ නවකතාව යනු කුමක්දැයි පසුව තීරණය කළ අය ජපානය දෙස නොබැලීමයි.

මුරසාකි ෂිකිබු ලෝක සාහිත්‍යයේ දොරටුව අසල සිටි කාන්තාවක් නොවේ. ඇය ඒ දොරටුව නිර්මාණය කළ අයගෙන් කෙනෙකි.