“මේ පොත ලියන දැරිය වසර කිහිපයකින් ලෝකයේ වැඩියෙන්ම කියවෙන ලේඛිකාවන් අතරට එක්වනු ඇත.”

1942 දී ඇම්ස්ටර්ඩෑම් නගරයේ සැඟවුණු කුඩා කාමරයකට එවැනි අනාවැකියක් කිසිවෙකු කළේ නැත.

එහි සිටියේ අවුරුදු දහතුනක යුදෙව් දැරියකි. ඇයට වේදිකාවක් තිබුණේ නැත. පාඨකයන් සිටියේ නැත. ප්‍රකාශකයෙකු සිටියේ නැත. සම්මාන පිළිබඳ සිහිනයක් තිබුණේද නැත.

ඇයට තිබුණේ හිස් දිනපොතක් සහ කතා කළ නොහැකි තරම් බියකින් පිරුණු හදවතක් පමණි.

ඇය ඈන් ෆ්‍රෑන්ක් ය.

අද, ලෝකයේ වැඩියෙන්ම කියවෙන, වැඩියෙන්ම පරිවර්තනය වූ, වැඩියෙන්ම සංවේදනය ඇති කළ දිනපොත ලෙස The Diary of a Young Girl ඉතිහාසයට එක්වී තිබේ.

ඇය එය කිසිදා බලාපොරොත්තු වූයේ නැත.

වචනවලින් නිර්මාණය කළ නිදහස

1942 සිට 1944 දක්වා වසර දෙකකට වැඩි කාලයක්, ඈන් සහ ඇගේ පවුල නාසි පීඩනයෙන් බේරීමට ඇම්ස්ටර්ඩෑම් නගරයේ කාර්යාල ගොඩනැගිල්ලක පිටුපස තිබූ රහස් කාමරයක සැඟවී ජීවත් වූහ.

දොරෙන් පිටත ලෝකය යුද්ධයෙන් ගිනිගනිමින් තිබුණි.

දොර ඇතුළත සිටියේ සිහින දකින, ආදරය ගැන සිතන, අනාගතය ගැන බලාපොරොත්තු වන සාමාන්‍ය යෞවනියකි.

ඇය තම දිනපොතට “කිටී” යන නම දුන්නාය. එය කඩදාසියක් නොවීය. එය ඇගේ සමීපතම මිතුරිය විය.

ඇය ලියූයේ බෝම්බ ගැන පමණක් නොවේ.

ඇය ලියූයේ මව සමඟ ඇති වන ආරවුල් ගැනය. පියාගේ නිහඬ ආදරය ගැනය. පළමු ප්‍රේම හැඟීම් ගැනය. ලේඛිකාවක් වීමට ඇති ආශාව ගැනය. ජීවිතය තවමත් ලස්සන විය හැකිද යන ප්‍රශ්නය ගැනය.

ඒ නිසා මේ පොත යුද්ධයක් ගැන පමණක් නොවේ.

එය යුද්ධය මැදත් මනුෂ්‍යයෙකු වීම ගැනයි.

ඇයි මේ දිනපොත අපේ හදවතට එතරම් සමීප වන්නේ?

අද මනෝවිද්‍යාවේ “Expressive Writing” ලෙස හඳුන්වන අදහසක් තිබේ. මිනිසා තම වේදනාව වචනවලට පරිවර්තනය කරන විට, ඔහු හෝ ඇය එම අත්දැකීමට අර්ථයක් ගොඩනඟයි.

ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්ට මේ න්‍යාය දැන සිටියේ නැත.

නමුත් ඇය එය ස්වභාවිකවම කළාය.

ඇගේ දිනපොත විනිශ්චය කළේ නැත. බිය වුණේ නැත. රහස් පිට කළේ නැත.

එය සවන් දුන්නා පමණි.

ඒ නිසා දිනපොත ඇයට මිතුරියක් විය. මනෝචිකිත්සකයෙකු විය. නිදහස් භූමියක් විය.

අපි අදත් එය කියවන්නේ ඉතිහාසය දැනගැනීමට පමණක් නොවේ. මනුෂ්‍ය හදවත බියට, තනිකමට සහ බලාපොරොත්තුවට ප්‍රතිචාර දක්වන ආකාරය තේරුම් ගැනීමටය.

ප්‍රසිද්ධිය සොයා නොගිය ලේඛිකාව

අද ලෝකය පෙනී සිටීම සඳහා සටන් කරයි.

සමාජ මාධ්‍යවල අනුගාමිකයන්. කැමැත්තන්. නැරඹීම්. ප්‍රසිද්ධිය.

නමුත් ඈන් ෆ්‍රෑන්ක් අපට උගන්වන්නේ වෙනස් පාඩමකි.

ඇය කිසිදා මිලියන ගණනක් පාඨකයන් ගැන නොසිතුවාය.

ඇය සොයමින් සිටියේ තමන්ගේ හඬ පමණි.

මනෝවිද්‍යාඥයන් පවසන්නේ මිනිසුන් වඩාත් ගැඹුරින් සම්බන්ධ වන්නේ “අව්‍යාජ” හඬකට බවයි. නිර්මාණය කළ පෞරුෂයකට නොව, සැබෑ මනුෂ්‍යයෙකුටය.

ඈන්ගේ වචනවල කෘත්‍රිම බවක් නැත.

ඇය වීරවරියක් ලෙස ලියන්නේ නැත.

ඇය තමන්ගේ සියලු දුර්වලතා, බිය, කෝපය, සිනහව සහ බලාපොරොත්තු සමඟ අප ඉදිරියේ සිටී.

එබැවින් ඇයගේ කතාව කියවන විට අප කියවන්නේ “ඈන්” පමණක් නොවේ.

අපි කියවන්නේ අපවමය.

වචන ජීවත් වූවා… ලේඛිකාව නොව

1944 අගෝස්තු 4 වැනිදා, සැඟවුණු ස්ථානය හෙළි විය.

ඈන් සහ ඇගේ පවුල අත්අඩංගුවට ගෙන සිර කඳවුරුවලට යවන ලදී.

1945 මුල් භාගයේ, වයස අවුරුදු 15දී, බර්ගන්-බෙල්සන් සිර කඳවුරේදී ටයිෆස් රෝගයෙන් ඇය මිය ගියාය.

නමුත් ඇගේ වචන මිය ගියේ නැත.

යුද්ධයෙන් දිවි ගලවා ගත් ඇගේ පියා ඔටෝ ෆ්‍රෑන්ක්, දිනපොත ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

එදා සිට අද දක්වා එය භාෂා දහස් ගණනකට නොව, භාෂා 70කට අධික සංඛ්‍යාවකට පරිවර්තනය වී, මිලියන ගණනක් පාඨකයන්ගේ ජීවිත ස්පර්ශ කර ඇත.

Lanka Books Online පාඨකයාට

සමහර පොත් අපට කතාවක් කියයි.

සමහර පොත් ඉතිහාසය උගන්වයි.

නමුත් ඉතා කලාතුරකින්, පොතක් අපට මනුෂ්‍යයෙකුගේ හදවත ඇසීමට ඉඩ දෙයි.

The Diary of a Young Girl එවැනි පොතකි.

අදත් ලෝකය යුද්ධ, වෛරය, සංක්‍රමණය, ආගමික ගැටුම් සහ අවිශ්වාසයෙන් පිරී තිබෙන අතර, ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්ගේ නිහඬ හඬ තවමත් අපට එකම පණිවිඩය කියයි.

“මනුෂ්‍යත්වය නැතිවෙන විට, එය නැවත සොයාගත හැක්කේ තවත් මනුෂ්‍යයෙකුගේ කතාවකිනි.”

ඒ නිසා ඈන් ෆ්‍රෑන්ක්ගේ දිනපොත කියවීම යනු යුද්ධයක් ගැන කියවීමක් නොවේ.

එය බිය මැද බලාපොරොත්තුව රැකගත් දැරියකගේ හදවතට නිහඬව ඇතුළු වීමකි.

ඇය ලිව්වේ ලෝකය වෙනස් කිරීමට නොවේ.

නමුත් ඇගේ අවංක වචන ලෝකය වෙනස් කළේය.

සැබෑ සාහිත්‍යයේ අරුත එයම විය හැකිය.