අපි හැමෝම බලාපොරොත්තු එක්ක ජීවත් වෙමු. නමුත් ඉතිහාසය ලියන්නේ බලාපොරොත්තු නොවූ දේවල්.
“අපි හැමෝම බලාපොරොත්තු ගොඩක් තියාගෙන ජීවත් වෙනවා. හැබැයි අන්තිමට හැමදාම සිද්ධ වෙන්නේ බලාපොරොත්තු නොවූ දේයි.”
මේක පරණ කියමනක් නොවේ. දවසක් මගේ මිතුරෙක් මට කිව්ව වාක්යයක්.
ඒ වාක්යය කියලා ඔහු මගේ අතට පොතක් දුන්නා.
නසීම් නිකොලස් තාලෙබ්ගේ The Black Swan.
පොතේ මූලික අදහස සරලයි.
අපි ඉතිහාසය පැහැදිලි කරන්න දක්ෂයි. නමුත් ඉතිහාසය පුරෝකථනය කරන්න එතරම් දක්ෂ නැහැ.
ලෝකය වෙනස් කළ බොහෝ සිදුවීම්—යුද්ධ, ආර්ථික කඩා වැටීම්, තාක්ෂණික විප්ලව, වසංගත, දේශපාලන පෙරළි—බොහෝ දෙනාගේ සැලසුම්වල තිබුණේ නැහැ. ඒවා “අනපේක්ෂිත” සිදුවීම්.
ඒත් ඒවා සිදු වූ පසු, අපි හැමෝම ඒවා සිදුවීම අනිවාර්ය දෙයක් වගේ කතා කරනවා.
ඒක තමයි මිනිස් මනස.
අපි අතීතයට තේරුමක් දෙනවා. නමුත් අනාගතය අපේ සැලසුම්වලට ගරු කරන්නේ නැහැ.
ඒ කියන්නේ සැලසුම් කරන්න එපා කියන එකද?
නැහැ.
සැලසුම් කරන්න. සිහින දකින්න. ආයෝජනය කරන්න. අධ්යයනය කරන්න.
හැබැයි ඒ අතරම එක දෙයක් මතක තියාගන්න.
ජීවිතය හැමදාම අපි ලියන පිටපතට අනුව රඟපාන්නේ නැහැ.
සමහර වෙලාවට අපිව වෙනස් කරන්නේ අපි බලාපොරොත්තු වූ දේ නොවෙයි.
අපි කිසිදා බලාපොරොත්තු නොවූ දේ.
ඒ නිසා මගේ මිතුරාගේ වචන තවමත් මගේ මතකයේ තියෙනවා.
“අපි හැමෝම බලාපොරොත්තු ගොඩක් තියාගෙන ජීවත් වෙනවා. හැබැයි අන්තිමට ජීවිතය වෙනස් කරන්නේ බලාපොරොත්තු නොවූ දේවල්.”
සමහර විට ඒක තමයි The Black Swan පොතේ තිබෙන ලොකුම පාඩම.
අපි අනාගතය පාලනය කරන්න බැහැ.
නමුත් අනපේක්ෂිත දේ පැමිණි විට, ඒකට මුහුණ දෙන්න අපි සූදානම් වෙන්න පුළුවන්.






