විභූතිභූෂණ බන්ද්‍යොපාධ්‍යාය සිංහල පාඨකයාගේ පොත්ගුලට පැමිණ අසුන් ගත්තේ මාවතේ ගීතය, අපරාජිත ජීවිතයක් හා අපූගේ ලෝකය නම් වූ නවකතා ත්‍රිත්වයේ වේශයෙනි.

එම කෘති සිංහලයට නැගූ චින්තා ලක්ෂ්මී සිංහආරච්චිගේ තවත් විශිෂ්ට පරිවර්තනයක් වන්නේ අරණකට පෙම් බැඳ නවකතාවයි.

මෙය වනයක් ගැන කතාවක් පමණක් නොවේ.

මෙය මිනිසා සහ පරිසරය අතර තිබෙන අධ්‍යාත්මික සබඳතාව ගැන ලියවුණු රමණීය ගද්‍ය කාව්‍යයකි.

විභූතිභූෂණ වංග බසින් ලියූ ආරණ්‍යක් නම් මෙම නවකතාව 1937–1939 කාලය තුළ රචනා වූවකි. එයට පසුබිම් වන්නේ ඉන්දියාවේ බිහාර් ප්‍රාන්තයේ භගල්පූර්හි වනගත වතු යායකි. කතුවරයා එම ප්‍රදේශයේ වතු කළමනාකරුවෙකු ලෙස වසර හයක් සේවය කළේය. එනිසා මේ කෘතිය පොතකින් උපන් වනයක් නොව, ජීවිතයෙන් උපන් වනයකි.

කතානායකයා සත්‍යවරණය. ඔහු කල්කටාවේ සිටි රැකියා විරහිත උපාධිධාරියෙකි. නගරයේ කොන්ක්‍රීට් ජීවිතයෙන් වෙන්ව ඔහු ලොබ්ටූලියා වනගත මිටියාවතට පැමිණෙයි. මුලදී එය රැකියාවකි. පසුව එය පරිවර්තනයකි. අවසානයේ එය පාපොච්චාරණයකි.

වනය ඔහු වෙනස් කරයි.

ගස්, මල්, සඳ, වැව්, පක්ෂීන්, සුළඟ — මේ සියල්ල නවකතාවේ පසුබිම පමණක් නොවේ. ඒවා චරිතය. සමහර විට මෙහි ප්‍රධාන චරිතය සත්‍යවරණ නොව, අරණමය.

විභූතිභූෂණගේ විශිෂ්ටත්වය එතැනයි. ඔහු වනය අලංකාර දර්ශනයක් ලෙස නොපෙන්වයි. ඔහු වනය සජීවී ආත්මයක් ලෙස අප ඉදිරියේ තබයි. පාඨකයා එය කියවන්නේ නැත. හුස්ම ගනී.

මෙහි වනය සුන්දරය. එහෙත් එය මෘදු පින්තූරයක් නොවේ. එය භයංකරය. එහි දුප්පත්කම ඇත. අහිමිවීම් ඇත. කුලය, ඉඩම් අහිමිභාවය, බලය, අසරණ මිනිසුන්ගේ නිහඬ වේදනාව ඇත.

රාජු පාණ්ඩේ, කුන්තා, ඨාතූරියා, මංචි, භානුමතී වැනි චරිත හරහා වනයේ මනුෂ්‍ය ලෝකය අපට හමුවේ. ඔවුන් අධ්‍යාපනික සමාජයේ මිනුම්වලින් “පහළ” මිනිසුන් විය හැකිය. නමුත් වනයේ ජීව ගුණය රඳා පවතින්නේ ඔවුන් තුළය.

එනිසා අරණකට පෙම් බැඳ යනු පරිසර කතාවක් පමණක් නොවේ. එය ස්වභාවධර්මය, මනුෂ්‍ය ගෞරවය, දිළිඳුකම සහ නාගරීකරණයේ අපරාධය පිළිබඳ ගැඹුරු නවකතාවකි.

අවසානයේ සත්‍යවරණ වනයට ආදරය කරන මිනිසෙකු වුවද, ඔහුටම එය විනාශ කරන ක්‍රියාවලියක කොටසක් වීමට සිදුවේ. එතැනදී නවකතාවේ මිහිර වේදනාවක් බවට පත් වේ. ඔහුගේ කතාව අපට ඇසෙන්නේ හුදෙක් මතකයක් ලෙස නොව, සිත ලිහිල් කර ගැනීමට කරන පාපොච්චාරණයක් ලෙසය.

අද මුදල, සංවර්ධනය, ඉඩම්, ගනුදෙනු සහ කොන්ක්‍රීට් වනාන්තර අතර හිරවී සිටින නාගරික මිනිසාට මෙම කෘතිය විශේෂයෙන් වැදගත්ය.

එය අපට කියන්නේ සරල දෙයකි.

වනය යනු ගස් එකතුවක් නොවේ.

එය මිනිසාගේ අහිමි වූ අභ්‍යන්තර නිවසකි.

චින්තා ලක්ෂ්මී සිංහආරච්චිගේ පරිවර්තනය මෙහි රසය අඩු නොකර සිංහල පාඨකයාට ගෙන එයි. ඇගේ බසෙහි ඇති රිද්මය නිසා මෙය පරිවර්තනයක් ලෙස නොව, සිංහලෙන්ම උපන් ගද්‍ය කාව්‍යයක් ලෙස දැනේ.

අවාසනාවකට ඇයගේ සාහිත්‍යමය කාර්යයට ජීවිත කාලයේදී ලැබිය යුතු ඇගයීම සම්පූර්ණයෙන්ම නොලැබුණි. නමුත් ඇගේ පරිවර්තන අදත් සිංහල පාඨකයාගේ පොත්ගුල තුළ නොසිඳෙන සෙවණැල්ලක් ලෙස රැඳී තිබේ.

අරණකට පෙම් බැඳ වරක් කියවූ පාඨකයෙකුට එය පොතක් ලෙස පමණක් මතක නොරැඳේ.

සඳ පහන් රැයක් මෙන්.

වනයක සිසිල් සුළඟක් මෙන්.

ගසක හෘද ස්පන්දනයක් මෙන්.

එය මතකයේ රැඳෙයි.

සමහර පොත් අප කියවන්නේ කතාවක් දැන ගැනීමටය.

නමුත් අරණකට පෙම් බැඳ කියවන්නේ අප තුළ මැකී ගොස් ඇති වනාන්තරය නැවත සොයා ගැනීමටය.